Marienburg.pl Strona Główna Marienburg.pl
Nasze Miasto, Nasza Pasja...

FAQFAQ  SzukajSzukaj  UżytkownicyUżytkownicy  GrupyGrupy
RejestracjaRejestracja  ZalogujZaloguj
 Ogłoszenie 

Ta witryna korzysta z plików cookie. Możesz wyłączyć ten mechanizm w ustawieniach przeglądarki.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz w naszej Polityce dotyczącej "cookies"


Poprzedni temat «» Następny temat
Cmentarz żydowski w Malborku
Autor Wiadomość
konto_usunięte
[Usunięty]

Wysłany: Pią 09 Lut, 2007 17:54   Cmentarz żydowski w Malborku

W tym wątku przedstawie wam wszelkie informacje o tym zapomnianym nieistniejącym cmentarzu w Malborku,w tej chwili jestem na etapie ustalania dokładnych informacji.

Oto moim zdaniem najbardziej pewna

Artur Dobry napisał/a:
Szanowny Panie,

w odpowiedzi na Pańskie zapytanie chciałbym przekazać następujące informacje:

cmentarz żydowski w Malborku nie istnieje, znajdował się w dzielnicy Moczary (Hoppenbruch) przy granicy z dzielnicą Wielbark (Willenberg), na południe od miasta. Obecnie jest to nie zabudowana działka położona przy ulicy 500-lecia, przy skrzyżowaniu z ulica Mazowiecką (w pobliżu cmentarza alianckiego). Jest tam teraz pusty plan obrośnięty trawą. Nic nie wiem natomiast w sprawie lapidarium.
Informacje o cmentarzu w Malborku podaje Krzysztof Lewalski w artykule „Z dziejów gminy żydowskiej w Malborku (1813-1938), [w:] Komunikaty Mazursko-Warmińskie, 1995, nr 4, s. 351-356 – tamże literatura i odnośnik do materiałów archiwalnych, przechowywanych w Archiwum Państwowym w Elblągu z siedzibą w Malborku.


inna wersja, zamieszczone w interncie, przy okazji opisu Cmentarza Wspólnoty Brytyjskiej, moim zdaniem, informacja częściowo prawdziwa.

Cytat:
Cmentarz o powierzchni 2 329 m kw. powstał w miejscu dawnego cmentarza żydowskiego (kirkut). Spoczywa na nim 232 niezidentyfikowanych żołnierzy z lat 1939-1945.


oraz informacja zamieszczona przez FODZ - nieprawdziwa, nieznane źródło pochodzenia

Cytat:
Malbork, ul. 500-lecia, pomorskie
Cmentarz żydowski w Malborku znajdował się przy ul. 500-lecia. Teren obecnie jest częściowo zabudowany przez dworzec autobusowy, rozdzielnie gazu, drogi. Miejsce cmentarza zostało upamiętnione poprzez lapidarium.


ta informacja jest niesprawdzona - merytorycznie:

Cytat:
Informacja na temat cmentarza pochodzi m.in. z publikacji: Fritz R. Barran: Stadte Atlas ostpreussen (dostępna w bibliotece w Olsztynie ul. Partyzantów 87.) jak także Katasteramt Marienburg zespół nr 599 z lat 1868-1943/1952

Syg. 25, 39, 40.

Obecnie sa to działki 189/1-6 i 190 ul. 500 lecia.


Bardzo dużo zagadek w odniesieniu do jednego miejsca i bardzo zastawiająca konstrukcja ułożona na cmentarzu żołnierzy radzieckich, skąd pochodzi? Z cmentarza żydowskiego czy ewangelickiego???

kamienie.jpg
Plik ściągnięto 10273 raz(y) 33,06 KB

 
 
konto_usunięte
[Usunięty]

Wysłany: Sro 21 Lut, 2007 10:26   

Oto odpowiedź Pana Artura Dobrego na temat zdjęć przesłanych i przedstawiających powyższe kamienie/płyty (?)

Cytat:
Witam,
Dziekuję za zdjęcia. Przyjrzeliśmy się z kolegą z Działu, który zajmuje się pomnikami, tym fotografiom i nie wiemy czym mogą być te zastanawiające elementy. Czy to mogło pochodzić z dawnego cmentarza żydowskiego? I dlaczego znalazłyby się w tym miejscu? Niestety w Malborku nie ma urzędu konserwatora miejskiego, gdzie deponowane byłyby jakieś materiały poświęcone interesującym sprawom. Może coś znalazłoby się w zbiorach Archiwum Państwowego w Malborku. Ale tu potrzebna byłaby głębsza kwerenda.
Pozdrawiam
Artur Dobry


Więc jak widać temat jest ciężki i bardzo trudny do rozwikłania, no ale ktoś może gdzieś dotrze do takowych informacji.
 
 
konto_usunięte
[Usunięty]

Wysłany: Sob 03 Mar, 2007 10:19   

W 1819 roku Gmina Żydowska otrzymała od miasta plac znajdujący się na terenie zwanym Hoppenbruch, w pobliżu osady Wielbark (Willenberg) z przeznaczeniem na cmentarz.
Obszar cmentarza był kilkakrotnie zwiększany (w roku 1871, 1883, 1893, 1927)*

* - informacja odnośnie 1871 i 1927 - Marienburger Zeitung z 30.03.1928, pozostałe Archiwum Państwowe w Elblągu, L.z.M, IV/92 k.31.

informacja: Krzysztof Lewalski


Ps: Kto wie dokładnie w którym miejscu był ten cmentarz, spotkałem się z trzema wersjami
a) teren cmentarza żołnierzy radzieckich
b) teren cmentarza żołnierzy wspólnoty brytyjskiej
c) pusty plac obok cmentarza wspólnoty brytyjskiej
 
 
konto_usunięte
[Usunięty]

Wysłany: Sob 03 Mar, 2007 12:32   

Fragment mapy widoczne są dwa cmentarze - żydowski i inny wyznania katolickiego (może ewangelicki (?) - ale to moje tylko przypuszczenie

mapa - cmentarz.jpg
Plik ściągnięto 10243 raz(y) 48,89 KB

 
 
konto_usunięte
[Usunięty]

Wysłany: Sro 07 Mar, 2007 19:25   

Oczywiście o sprawie informuję na bierząco:

Oto ciekawa informacja od Pana o nicku Budslavsky z forum e-kwidzyn - długoletniego mieszkańca Malborka - jego informacje pokrywają się z mapą przedstawioną w poprzednim poście - należy pamiętać o dwóch sprawach - mapa powyżej to stan na ok 1904 rok, cmentarz belgijski to ulica 500 lecia 68, a po przeciwnej stronie ulicy są pozostałości bramy (?) - być może jutro zdjęcia zrobię w tym miejscu

Treść e-maila:

Cytat:
Cześć Jacku, co wiem to powiem. Zatem: W M-ku (M-gu :-D ) do
1945 było kilkanaście cmentarzy (16-18).
Kirkut znajdował się na działce sąsiadującej z obecnym cmentarzem
krasnoarmiejców. Kirkut został zniszczony przez Niemców. Po wojnie na
tej działce było kartoflisko i stał mały domek. Z niemiecka dokładnością
teren był oczyszczony z wszelkich cmentarnych atrybutów (macewy i in.).
Z pewnością wykorzystano je jako budulec i może gdzies sa tego ślady -
Jak np. w Elblągu, gdzie obok dawnego kirkutu w pobliskim budynku
kawałek macewy jest schodkiem, (widziałem to parę lat temu, muszę to
sprawdzić jeszcze raz.
W ciągu cmentarzy, po lewej jest (tzn. nie ma) kirkut, wojskowy
sowiecki, wojsk. angielski i placyk po cmentarzu z I wojny
(na grobach
oficerskich były napisy o leżących tam m.in. Belgach, Rumunach i in. z
Bałkanów, co jest dziwne, bo ci pierwsi mogli być koalicjantami, a
drudzy jeńcami). Po drugiej stronie był cmentarzyk niemiecki.

Pozdrawiam

Budslavsky


...to duży krok w poszukiwaniach...

Oczywiście będę trzymał rękę na pulsie 8-)
 
 
konto_usunięte
[Usunięty]

Wysłany: Pią 09 Mar, 2007 12:24   

A więc wygląda to tak

W załączeniu 3 mapy - pierwsza przedwojenna, zdjęcie lotnicze i mapa topograficzna

Oznaczenia na mapie:

1. cmentarz żydowski
2. cmentarz żołnierzy radzieckich
3. cmentarz wspólnoty brytyjskiej
4. cmentarz z I w.ś.
5. cmentarz niemiecki

lokalizacje cmentarzy.jpg
Plik ściągnięto 10216 raz(y) 42,34 KB

lokalizacje cmentarzy (foto).jpg
Plik ściągnięto 10216 raz(y) 50,25 KB

lokalizacje cmentarzy (mapa).jpg
Plik ściągnięto 10216 raz(y) 85,26 KB

 
 
konto_usunięte
[Usunięty]

Wysłany: Pią 09 Mar, 2007 18:42   

Na mapie to nr 1
Posesja przy ulicy 500 lecia 71 (?)
Tuż za pustym placem jest stara chałupa.

cmentarz_zydowski_01.jpg
Plik ściągnięto 10202 raz(y) 37,81 KB

cmentarz_zydowski_02.jpg
Plik ściągnięto 10202 raz(y) 29,79 KB

 
 
konto_usunięte
[Usunięty]

Wysłany: Sob 10 Mar, 2007 10:20   

I jeszcze ujęcie z "lotu ptaka" - źródło zdjęcia ZGKiM Malbork, opis własny, oznaczenia jak w poprzednich postach

z lotu ptaka.jpg
Plik ściągnięto 10195 raz(y) 56,63 KB

 
 
konto_usunięte
[Usunięty]

Wysłany: Pią 16 Mar, 2007 09:19   

Opis dla KB

Pierwsze ślady osadnictwa żydów na ziemi malborskiej sięgają XIV/XV. mają jednak charakter sporadyczny i śladowy ze względu na krzyżacką doktrynę "de non tolerantis ludaeis.
Na stałe żydzi osiedlili się w Malborku w roku 1813 gdy sześć żydowskich rodzin zamieszkało w Malborku. W 1814 roku została założona gmina religijna, a w 1826 roku przy ulicy Szkolnej na potrzeby gminy powstała pierwsza synagoga (dom modlitwy) adaptowana ze starego spichlerza. do odprawiania rytualnych kąpieli malborscy Żydzi posiadali nad Młynówką specjalną łaźnię rytualną (mykwę). w 1898 roku kosztem 40 tys. marek otworzono w Malborku nową synagogę, która jako jedyna przetrwała na pomorzu Kryształową Noc, po ujawnieniu tego faktu następnej nocy została spalona.
W szczytowym okresie swego istnienia Gmina Żydowska liczyła 355 żydów (1874 r.) co stanowiło ok 4% populacji miasta
Gmina malborska otrzymała od miasta teren w celu założenia cmentarza w 1819 r., był to plac znajdujący się na terenie zwanym Hoppenbruch w pobliżu osady Wielbark (obecnie dzielnica Malborka). Obszar cmentarza był kilkukrotnie powiększany (w roku 1871, 1883, 1893, 1927). Na cmentarzu znajdowały się zarówno kamienne jak i drewniane macewy ( w zależności od statusu społecznego zmarłego). Towarzystwo pogrzebowe pod nazwą "Chewa Kaddischa" zostało założone w Malborku w 1852 r.

Stan obecny:
W Malborku nie zachował się najdrobniejszy ślad po Gminie Żydowskiej, synagogi nie istnieją, na miejscu nowej jest obecnie Aleja Rodła, lokalizacja drugiej nie jest mi znana (obecne jest to teren osiedla mieszkaniowego na Starym Mieście), podobnie jak mykwa. Budynki w których Żydzi malborscy prowadzili sklepy na Starówce zostały przez Rosjan podczas oblężenia miasta w 1945 zrównane z ziemią.
Cmentarz żydowski znajduje się przy obecnej ulicy 500 lecia 71 - jest to pusty plac przy cmentarzu Żołnierzy Radzieckich, który notabene również znajduje się na terenie byłego cmentarza żydowskiego.

...tylko te tajemnicze kamienie na cmentarzu Żołnierzy Radzieckich nie dają mi spokoju...

PS: KB możesz dowolnie wyedytować ten tekst i poprawić

cmentarz_zydowski_01_145.jpg
Plik ściągnięto 10173 raz(y) 37,81 KB

cmentarz_zydowski_02_191.jpg
Plik ściągnięto 10173 raz(y) 29,79 KB

tajemnicze kamienie na cmentarzu.jpg
Plik ściągnięto 10173 raz(y) 38,52 KB

 
 
konto_usunięte
[Usunięty]

Wysłany: Pią 16 Mar, 2007 09:29   

Właśnie mi się przypomniało:

Jak ktoś ma dojście do ZGKIM w Malborku to tam powinna być dokumentacja cmentarza żołnierzy radzieckich (są zarządcą) i powinna być adnotacja o tych kamieniach, co to i skąd i dlaczego leży przy pomniku, bo raczej wątpliwa sprawa by pochodziły z poprzednich cmentarzy żołnierzy radzieckich z terenu Malborka
 
 
Wyświetl posty z ostatnich:   
Odpowiedz do tematu
Nie możesz pisać nowych tematów
Nie możesz odpowiadać w tematach
Nie możesz zmieniać swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz głosować w ankietach
Nie możesz załączać plików na tym forum
Możesz ściągać załączniki na tym forum
Dodaj temat do Ulubionych
Wersja do druku

Skocz do:  

Powered by phpBB modified by Przemo © 2003 phpBB Group