Marienburg.pl Strona Główna Marienburg.pl
Nasze Miasto, Nasza Pasja...

FAQFAQ  SzukajSzukaj  UżytkownicyUżytkownicy  GrupyGrupy
RejestracjaRejestracja  ZalogujZaloguj
 Ogłoszenie 

Ta witryna korzysta z plików cookie. Możesz wyłączyć ten mechanizm w ustawieniach przeglądarki.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz w naszej Polityce dotyczącej "cookies"


Poprzedni temat «» Następny temat
Boręty/Palczewo-dom z końca XIX wieku- poszukuję informacji
Autor Wiadomość
Pinesk@ 
i psy 4 + koty 2


Wysłany: Czw 16 Sie, 2012 17:46   Boręty/Palczewo-dom z końca XIX wieku- poszukuję informacji

A więc tak dla tych którym się nie chce dużo czytać krótko i na temat:

Interesuje mnie wszystko co dotyczy tego typu budowli jak i samej histori konkretnych budynków, mieszkańców czy znajomych mieszkańców, moze jakieś stare zdjęcia ktoś ma w posiadaniu?
Temat dotyczy budynków w mniej wiecej połowie drogi między Borętami a Palczewem, należał od około 1945 roku do dziś do rodziny Bartoszewskich. Jest na zdjeciach niżej pod numerem 1 i 2.




Dla tych których interesuje coś więcej:

Pokrótce:
W gospodarstwie obecnie są dwa budynki;
- dom mieszkalny, piętrowy z poddaszem i piwnicą, murowany z odlewami z gwiazdami na budynku (nie wiem ilu ramienna, na pewno nie 6). Sam dom ma około 10x15metrów, wysoki też na ok. 15. Cały z czerwonej cegły, dachówka ceramiczna, 3 albo 4 kominy, okiennice
- obora podzielona jakby na dwie części. Ponoć kiedyś obora była w części stajnią, była o wiele dłuższa bo uległa spaleniu, dokładnie nie pamiętam z opowieści ale chyba po II wojnie. Część w dachówce ceramicznej ze stożkowym dachem, część (spalona) z dachem płaskim)
Na oborze data 1895 + inicjały OF (albo pierwotnie OE, OP- wytłuczone jest tam miejsce na drzwiczki, możliwe, że litery są ułamane). Inicjałów nie mogę rozgryźć choć dość szczegółowo przewertowałam spis (prawdopodobnie) żyjących tam ludów mennonickich.
Na ścianie obok daty i inicjałów- dwie Gwiazdy Dawida.


Piwnica jest też ciekawą częścią.
Pomieszczenie jest niskie, przy moim wzroście 1,60 muszę się uchylać żeby nie uderzyć w sufit. Jest korytarz główny z 4ema pomieszczeniami w tym jedno podzielone na dwie części. Piwnica z jednej strony kończyła się wejściem pod schodami, obecnie jest zawalone, z drugiej strony kończy się ślepo ścianą (ponoć, jak wynika z opowieści śp dziadka, 40% piwnicy było zamurowane gdy wojska sowieckie szły na Boręty. dlaczego, po co, nie mam pojecia)
Do jednego z pomieszczeń prowadzą stare dębowe drzwi z wyciętym oryginalnie (jak wynika z mojego małego 'śledztwa') krzyżem maltańskim (krzyż jako 'uwiecznienie' przodków pruskich czy raczej Luftwaffe albo żelaznego krzyża? nie mam pojecia).


Jeszcze z ciekawostek i zasłyszanych opowiastek:
- obok domu podobno byłą drewniana stodoła za domem wozownia, spalona przez Sowietów
- w rowie melioracyjnym pochowany jest niemiecki żołnierz (w co trochę cieżko mi uwierzyć- dlaczego jeden żołnierz akurat zasługiwał na pochówek? skąd tam jeden tylko pochowany żołnierz?)
- dzisiejszy zadrzewiony teren kiedyś był parkiem z alejami i możliwe jest, że tam jest wyjście z piwnicy gdzieś zasypane


Gdy byłam jeszcze dzieckiem byłam świadkiem gdy przyjeżdżali tam 'na stare śmieci' Niemcy- dzieci dawniejszych mieszkańców tego domu. Oglądali teren, nie mówili po Polsku więc ówczesnym właścicielom domu trudno było sie z nimi porozumieć. Od kilku dobrych lat nikt się już nie pojawia z niemieckich stron.


Uprzedzając wskazówki- tak, wypytuję rodzinę tego domu o stare dzieje (aczkolwiek większość starego pokolenia w tym ks. zieliński, który miał masę informacji- już nie żyje), przekopuje internet, szukam zdjęć (których nie ma kompletnie). Szukałam wstępnie w archiwach.



Znalazłam pare wzmianek ale nie mogę być 100% pewna czy to dotyczy tego gospodarstwa, np tu, zaczyna się od strony 61, wspomnienie Anieli Przywuskiej pracującej w Borętach w gospodarstwie Pennera i von Riesena- http://konferencja.kinib....sitas_37-38.pdf - gdzie wspomniane jest gospodarstwo w pierwszej połowie XX wieku rolnika o nazwisku Penner (najprawdopodobniej imieniem Franz, źródło: strona 14, ostatni akapit: http://www.goshen.edu/mqr...ct10Rempel.pdf) lub van Riesen (w innym źródle- http://pbc.gda.pl/dlibra/...&from=pubstats- van Riefen):
"(...) Przez okres kilku miesięcy rodzice moi pracowali w gospodarstwie rolnym Niemca o nazwisku Penner we wsi Boręty. 1 grudnia 1940 r. przesiedleni zostali do leżącego w tej samej wsi, po sąsiedzku, gospodarstwa rolnego Niemca Wilhelma von Riesen. W rękach tej rodziny, gospodarstwo to o powierzchni 70,40 ha, znajdowało się co najmniej od 1909 r.(...)"
"(...)gospodarstwo von Riesena oddalone było około 1 km od zwartej zabudowy wsi (...)"


Przekopując informacje trafiłam na zbiór poezji zatytułowanej "Gedichte" autorki Josepha Schutz. Prawdopodobnie pani Schutz byłą gosposią na plebani (? nie wiem czy plebanie wtedy istaniały, w każdym badź razie była gosposią) u śp ks Jana Kamulskiego, proboszcza Boręt w pierwszej połowie XX wieku na co wskazuje wzmianka tutaj, strona 67 http://konferencja.kinib....sitas_37-38.pdf
"(...) Gospodyni proboszcza Freulein Józefa Schuetz(...)"

O czym jest zbiór Gedichte? Szczerze- nie wiem bo dopiero zaczynam brać sie za porządne tłumaczenie ale z tego co wynika- o wsi Boręty. Sam utworek ma około 70 stron i jest podzielony na wiersze, całość jest o tu:
http://www.momente-im-wer.../Schuetz_01.htm


Z podobnych budowli znalazłam konkretnie dwie o tym samym budownictwie a mianowicie oborę/stajnie.
Jedna w palczewie (zdjecie ze strony holland.org.pl, numerek 3) oraz w Łebie- rodzina niemiecka prowadzi stronę o swoim starym miejscu zamieszkania (http://schwark-panitzke.de/) obora jest wręcz identyczna jak ta w Borętach, tylko dłuższa i młodsza dom jednak zdecydowanie inny (obora w łebie numerek 4).
Jest jeszcze jeden podobny dom- na obrzeżach Boręt, w polu, najprawdopodobniej to samo budownictwo co dom Bartoszewskich, zdjecie numer 5.


Troche sie rozpisałam ale jestem wręcz zafascynowana historią mojej rodzinnej wsi Boręty, historią domu i mieszkańców. W zasadzie informacji poszukuje od wczoraj ale już co nieco wiem, zielona nie jestem :)
nie wiedziałam, ze tyle ciekawych rzeczy kryją te miejsca, domy i okolice ;)

No i byłabym wdzieczna za jakiekolwiek tropy czy informacje na temat przodków i przeszłości domu rodziny Bartoszewskich.

Dla dociekliwych- dom ten jak i obora i obejście zostaną w przeciągu najbliższych lat odrestaurowane.
Dostęp do domu i obory, do robienia zdjęć w Borętach mam swobodny jesli ktoś byłby zainteresowany szczegółami.

zdjęcia:

1) dom Bartoszewskich nr 61:


5) dom na obrzeżach Boręt, w polu:


2) obora należąca do rodziny B., rok 1895 inicjały OF (albo OE, OP)


3) obora w palczewie, 1921 rok, inicjały- ?


4) obora w Łebie, 1914 rok inicjały E.B
_________________
"Mój pies- serduszko u moich stóp."
Ostatnio zmieniony przez Pinesk@ Czw 16 Sie, 2012 17:58, w całości zmieniany 2 razy  
 
 
 
KrzysztofW 


Pomógł: 1 raz
Wysłany: Czw 16 Sie, 2012 20:21   

Które to gospodarstwo :?:

Boręty.jpg
Plik ściągnięto 3338 raz(y) 97,55 KB

 
 
Linka 
Mistrz
Bride of Francula


Pomogła: 8 razy
Wysłany: Czw 16 Sie, 2012 21:43   

Takie budynki gospodarcze były zabudową typową, wyglądały więc podobnie w różnych miejscach. Zapewne istniały wzorniki budynków inwentarskich, tak, jak domów mieszkalnych, kościołów - wystarczy porównać np. kościoły mennonickie w Rozgarcie, Elblągu i Mątawach (nie mylić z Mątowskimi Pastwiskami) i ewangelickie, powstające pod koniec XIX w. Często zdobiły je właśnie inicjały właścicieli i data powstania, a do tego pojawiał się detal ceramiczny lub betonowy w formie gwiazd (jak tu lub np. w Mirowie), tond z łbami zwierząt, itp. Są to budynki popularne i pospolite :-)
Żołnierz może być pochowany w rowie, są znane podobne przekazy. Po prostu chowano szybko trupy, bo się rozkładały.
Każde gospodarstwo na Żuławach ma swoją historię, niejednokrotnie bardzo tragiczną. Nasi dziadkowie nie wyrośli na tej ziemi, dlatego wszystko, co ich tutaj spotkało i co zastali, jest dla nas zagadką.
_________________
.............................................
 
 
Pinesk@ 
i psy 4 + koty 2


Wysłany: Pią 17 Sie, 2012 00:06   

Dziękuję za odzew i informacje :) konkretnie jest to gospodarstwo na mapce oznaczone literką A.
_________________
"Mój pies- serduszko u moich stóp."
 
 
 
Wyświetl posty z ostatnich:   
Odpowiedz do tematu
Nie możesz pisać nowych tematów
Nie możesz odpowiadać w tematach
Nie możesz zmieniać swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz głosować w ankietach
Nie możesz załączać plików na tym forum
Możesz ściągać załączniki na tym forum
Dodaj temat do Ulubionych
Wersja do druku

Skocz do:  

Powered by phpBB modified by Przemo © 2003 phpBB Group